Wbrew powszechnej opinii, wizyty u ortodonty nie trzeba odkładać do momentu wyrośnięcia stałych zębów.

Już od około 2. roku życia dziecko przechodzi od niemowlęcego sposobu połykania do połykania typu dorosłego, z pełnym żuciem twardych pokarmów. U wielu dzieci proces ten przebiega nieprawidłowo – język zamiast dotykać podniebienia, umiejscawia się między zębami.

Takie nieprawidłowe połykanie, podobnie jak ssanie palca, warg czy picie przez smoczek, może prowadzić do:

• zwężenia szczęki,

• przemieszczeń zębów,

• zgryzu otwartego.

---

Rola prawidłowego oddychania

Prawidłowy rozwój szczęk wspiera oddychanie przez nos.
U wielu dzieci obserwuje się oddychanie ustami, spowodowane m.in. alergią, przerośniętym migdałkiem lub częstymi przeziębieniami. Ustny tor oddechowy może prowadzić do stłoczenia zębów, tyłozgryzu i innych wad szczękowych.

---

Wczesna interwencja ortodontyczna

Gdy u dziecka zauważymy objawy nieprawidłowego połykania, ssania lub oddychania, ortodonta może zalecić:

• Trainer – elastyczny aparat korekcyjny dla najmłodszych,

• Płytkę przedsionkową – w przypadkach zwężenia szczęk, zgryzu krzyżowego lub wczesnej utraty zębów mlecznych, czasami ze śrubami rozszerzającymi w różnych kierunkach,

• Maskę twarzową – przy przodozgryzie (wysunięta bródka).

Aparaty ruchome wykonane są z akrylu i mogą być w ulubionym kolorze dziecka. Wymagają pobrania wycisków, a czas ich noszenia ustala ortodonta (zwykle całą noc i kilka godzin w ciągu dnia).

---

Leczenie ortodontyczne w okresie pokwitaniowym

Między 11 a 17 rokiem życia trwa intensywny wzrost zwany skokiem pokwitaniowym. Jest to najlepszy czas na leczenie:

• Tyłozgryzu – cofnięta bródka,

• całkowitą wymianę zębów mlecznych na stałe.

W tym okresie można stosować aparaty stałe:

• zamki przyklejane do zębów,

• ekspandery,

• przerzuty,

• łuki podniebienne.

Noszenie stałego aparatu jest obecnie modne, a głównym wyzwaniem jest utrzymanie prawidłowej higieny jamy ustnej.